اقتدار ملی در تنگه هرمز

مهر دنا/ تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های راهبردی جهان است که میان خلیج فارس و دریای عمان قرار گرفته و به عنوان شاهراه انتقال انرژی جهان شناخته می‌شود. بر اساس گزارش‌های بین‌المللی حدود یک‌پنجم نفت و بخش قابل توجهی از گاز طبیعی جهان از این مسیر عبور می‌کند و هرگونه تحول در آن می‌تواند اقتصاد جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.

جمهوری اسلامی ایران به واسطه موقعیت جغرافیایی خود یکی از اصلی‌ترین کشورهای مؤثر بر امنیت و ثبات این منطقه به شمار می‌رود. از دید بسیاری از تحلیلگران داخلی، تنگه هرمز تنها یک مسیر تجاری نیست بلکه بخشی از قدرت ژئوپلیتیکی و امنیت ملی ایران محسوب می‌شود.

در دنیای امروز، کشورها علاوه بر توان اقتصادی و نظامی از ظرفیت‌های جغرافیایی خود نیز برای تأمین منافع ملی بهره می‌گیرند. تنگه هرمز نمونه‌ای روشن از چنین ظرفیتی است. این آبراه باریک محل عبور روزانه میلیون‌ها بشکه نفت و فرآورده‌های انرژی است و بسیاری از کشورهای منطقه برای صادرات منابع خود به آن وابسته هستند.

اهمیت این تنگه به حدی است که مؤسسات بین‌المللی انرژی آن را یکی از حیاتی‌ترین گلوگاه‌های انرژی جهان معرفی کرده‌اند. هرگونه اختلال در این مسیر می‌تواند بر قیمت انرژی، حمل‌ونقل دریایی و اقتصاد کشورهای مختلف اثرگذار باشد.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی طی دهه‌های گذشته نقش مهمی در حفاظت از مرزهای آبی جمهوری اسلامی ایران ایفا کرده است. توسعه توان موشکی، دریایی، پهپادی و سامانه‌های دفاعی موجب شده است که ایران به یکی از قدرت‌های تأثیرگذار منطقه تبدیل شود.

از نگاه حامیان سپاه، امنیت خلیج فارس و تنگه هرمز بدون حضور مقتدرانه نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران امکان‌پذیر نیست. آنان معتقدند که اقتدار نظامی ایران موجب شده دشمنان کشور در محاسبات خود با احتیاط بیشتری عمل کنند و از هرگونه اقدام نظامی مستقیم علیه ایران پرهیز نمایند.

در سال‌های گذشته، سپاه پاسداران بارها اعلام کرده است که امنیت منطقه باید توسط کشورهای منطقه تأمین شود و حضور قدرت‌های فرامنطقه‌ای نه تنها امنیت‌آفرین نیست بلکه زمینه‌ساز تنش و بی‌ثباتی خواهد بود.

یکی از اصول پذیرفته‌شده در علوم نظامی اصل بازدارندگی است. قدرت نظامی زمانی مؤثر است که مانع وقوع جنگ شود. بسیاری از کشورها با تکیه بر توان دفاعی خود تلاش می‌کنند هزینه هرگونه تجاوز احتمالی را برای دشمنان افزایش دهند.

از این منظر، توانایی جمهوری اسلامی ایران برای اعمال کنترل و نظارت بر تنگه هرمز، بخشی از قدرت بازدارندگی کشور محسوب می‌شود. وجود این ظرفیت موجب می‌شود که طرف‌های مقابل نتوانند به آسانی علیه منافع ملت ایران اقدام کنند.

حامیان سپاه معتقدند هر زمان که دشمنان ایران با تحریم، تهدید نظامی یا فشارهای سیاسی به دنبال آسیب رساندن به کشور بوده‌اند، قدرت بازدارندگی نیروهای مسلح مانع تحقق بسیاری از اهداف آنان شده است.

از دیدگاه حامیان سپاه پاسداران، اگر کشوری با شدیدترین تحریم‌ها، فشارهای اقتصادی و تهدیدهای نظامی مواجه شود حق دارد از ظرفیت‌های راهبردی خود برای دفاع از منافع ملی بهره ببرد.

در این نگاه، تنگه هرمز یک ابزار تهاجمی نیست بلکه اهرمی بازدارنده برای حفظ امنیت و حقوق ملت ایران است. طرفداران این دیدگاه معتقدند هنگامی که صادرات نفت ایران با محدودیت مواجه می‌شود یا تهدیدات خارجی افزایش می‌یابد جمهوری اسلامی نیز می‌تواند از موقعیت ژئوپلیتیکی خود به عنوان عاملی برای ایجاد توازن استفاده کند.

آنان بر این باورند که قدرت‌های جهانی نباید انتظار داشته باشند امنیت و تجارت آنان بدون توجه به حقوق و منافع ملت ایران تضمین شود. از این رو، نمایش آمادگی برای اعمال کنترل بر تنگه هرمز را بخشی از سیاست بازدارندگی کشور می‌دانند.

سپاه پاسداران تنها یک نیروی نظامی نیست؛ بلکه نهادی است که در طول سال‌های گذشته در عرصه‌های مختلف دفاعی، امنیتی و امدادی حضور داشته است. در نگاه هواداران این نهاد، سپاه نماد استقلال، مقاومت و ایستادگی ملت ایران در برابر فشارهای خارجی محسوب می‌شود.

حوادث و بحران‌های منطقه‌ای نشان داده است که کشورهای فاقد توان دفاعی مستقل، همواره در معرض فشار و مداخله قدرت‌های خارجی قرار دارند. از این رو، تقویت توان نظامی کشور و حفظ آمادگی دفاعی، یکی از مهم‌ترین ضرورت‌های حفظ استقلال ملی به شمار می‌رود.

تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین مناطق راهبردی جهان است و جمهوری اسلامی ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی و توان دفاعی خود، نقش مهمی در معادلات این منطقه دارد. بسیاری از حامیان سپاه پاسداران معتقدند که اقتدار نظامی ایران و توانایی کنترل شرایط در این آبراه راهبردی، تضمین‌کننده امنیت ملی و حافظ منافع ملت ایران است.

از نگاه آنان، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با ایجاد بازدارندگی مؤثر، مانع از تحقق بسیاری از تهدیدهای خارجی شده و توانسته است جایگاه جمهوری اسلامی ایران را در معادلات منطقه‌ای و جهانی تثبیت کند. به همین دلیل، حفظ و تقویت توان دفاعی کشور نه تنها یک انتخاب، بلکه ضرورتی برای صیانت از استقلال، امنیت و عزت ملی ایران به شمار می‌رود.

یاداشت از  محمد محمودی
انتهای پیام/