کاهش مراجعات و شکایات مردمی با اجرای طرح تمرکززدایی در بهزیستی استان

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی مهردنا، صبح امروز نشست خبری اسماعیل کشاورز مدیرکل بهزیستی استان کهگیلویه و بویراحمد به مناسبت هفته بهزیستی با حضور اصحاب رسانه برگزار شد.

کشاورز در آغاز این دیدار ضمن تبریک این هفته، خبرنگاران را شریک اصلی اجتماعی بهزیستی خواند و از تلاش‌های آنان در انعکاس صدای جامعه هدف و ایجاد پل ارتباطی میان مردم و مسئولان تقدیر کرد.

وی ابراز امیدواری کرد که این نشست، فرصتی مغتنم برای هم‌فکری و هم‌راهی در هموار کردن مسیر خدمت‌رسانی به مردم باشد.

مدیرکل بهزیستی استان در ابتدای سخنان خود با گرامی‌داشت یاد و خاطره شهید دکتر فیاض‌بخش، بنیان‌گذار این نهاد به تشریح تاریخچه شکل‌گیری بهزیستی در سال ۱۳۵۹ با تصویب شورای انقلاب اسلامی پرداخت.

او تأکید کرد که بهزیستی با هدف تجمیع خدمات حمایتی، توانبخشی و اجتماعی متولد شد و در ابتدا با خدمات بسیار محدودی آغاز به کار کرد، اما به مرور زمان و متناسب با تحولات اجتماعی و نیازهای روزافزون جامعه دامنه فعالیت‌های خود را گسترش داد؛ به‌گونه‌ای که امروزه این سازمان با ارائه ۵۴ خدمت تخصصی و ۱۷۰ فعالیت در سطوح مختلف، از نظر گستردگی و تنوع نیروی انسانی، از بسیاری از وزارتخانه‌ها نیز حجیم‌تر و بزرگ‌تر است.

کشاورز این حجم از فعالیت را نشانه پویایی سازمان و حرکت آن بر اساس یک رویکرد علمی و تخصصی برای پاسخگویی به مسائل اجتماعی دانست. او سپس رسالت اصلی بهزیستی را در سه محور پیشگیری، توانمندسازی و جلب مشارکت‌های اجتماعی خلاصه کرد و با تأکید بر محور سوم تصریح کرد که هرگاه مشارکت‌های اجتماعی تقویت شده، خدمات بهزیستی نیز اثربخش‌تر و مفیدتر واقع شده است. به‌عنوان نمونه وی به دریافت ۱۰ میلیارد تومان اعتبار از محل مسئولیت‌های اجتماعی شرکت ملی نفت ایران در سال گذشته اشاره کرد که منجر به خرید تجهیزات توانبخشی شد و در همین راستا، از توزیع ۱۲۵ دستگاه ویلچر برقی برای افراد دارای ضایعه نخاعی و معلولان با معلولیت‌های شدید و خیلی شدید در سراسر استان خبر داد.

او با اعلام این خبر خوشحال‌کننده گفت که مراسم اصلی اهدای این ویلچرها، فردا با حضور مسئولان، استاندار، امام جمعه محترم یاسوج و نماینده ولی‌فقیه در استان‌ به‌صورت نمادین در یاسوج برگزار و همزمان از طریق ویدئوکنفرانس در سایر شهرستان‌ها نیز اهدا خواهد شد.

کشاورز این اقدام را مصداق بارز توانمندسازی جسمی و اجتماعی دانست و ابراز امیدواری کرد که با این وسیله، این عزیزان از انزوای خانه خارج شده و به متن جامعه بازگردند.

در ادامه این نشست مدیرکل بهزیستی استان به تشریح مفصل عملکرد یک‌ساله در حوزه‌های مختلف پرداخت و تأکید کرد که خدمات این سازمان به دو بخش مستمر و غیرمستمر تقسیم می‌شود. او جامعه هدف تحت پوشش خدمات مستمر را حدود ۵۵ هزار نفر اعلام کرد که ۳۰ هزار نفر از آنان را افراد دارای معلولیت و ۲۵ هزار نفر دیگر را زنان سرپرست خانوار و افراد مقیم در مراکز شبانه‌روزی مانند بیماران اعصاب و روان، سالمندان و معلولان بسترگرا تشکیل می‌دهند. با این حال، وی بخش اعظم خدمات غیرمستمر و فراگیر بهزیستی را مربوط به حوزه پیشگیری دانست که تمام آحاد جامعه از پیش از تولد تا دوران سالمندی را در بر می‌گیرد.

کشاورز در تشریح برنامه‌های پیشگیری از معلولیت‌ها به غربالگری ژنتیک اشاره کرد و گفت: در حال حاضر دو مرکز مشاوره ژنتیک در یاسوج و چرام فعال هستند و خانواده‌های دارای سابقه ازدواج فامیلی، عقب‌ماندگی ذهنی، ناهنجاری‌های مادرزادی، سقط‌های مکرر، نازایی و یا بارداری در سنین بالای ۳۵ سال، پس از مشاوره به این مراکز، برای انجام آزمایشات تکمیلی به چهار آزمایشگاه طرف قرارداد در یاسوج، شیراز و اهواز ارجاع داده می‌شوند. او با ابراز تأسف از اینکه به‌رغم فراخوان‌های مکرر، متقاضی برای راه‌اندازی مرکز مشاوره در برخی شهرستان‌ها وجود ندارد، تصریح کرد که در یک سال گذشته، ۲۲۰۰ نفر به این مراکز مراجعه کرده‌اند و بهزیستی نزدیک به ۴ میلیارد تومان بابت ۷۰ تا ۱۰۰ درصد هزینه‌های آزمایشگاهی این افراد به آزمایشگاه‌ها پرداخت کرده است.

مدیرکل بهزیستی در ادامه با اشاره به غربالگری بینایی کودکان ۳ تا ۶ سال، این برنامه را نیز از مصادیق خدمات فراگیر و غیرمستمر دانست و گفت: سال گذشته بر اساس آمار اخذ شده از ثبت احوال ۳۷ هزار و ۹۹۸ کودک در استان شناسایی و تحت پوشش ۱۰۰ درصدی غربالگری بینایی قرار گرفتند. این کار توسط ۵۸ پایگاه ثابت و سیار در ۹ شهرستان انجام شد که در نهایت منجر به پرداخت کمک هزینه خرید عینک برای ۱۴۰ کودک و کمک هزینه جراحی برای ۳ کودک دیگر گردید.

در بحث غربالگری شنوایی نیز کشاورز از استقرار ۱۰ دستگاه غربالگری در بیمارستان‌های استان خبر داد و گفت: ۸۵۰۰ نوزاد در بدو تولد غربال شدند که از این تعداد ۸۹ نوزاد نیاز به مداخله تشخیصی پیدا کردند و در نهایت ۷ نوزاد سمعک دریافت کردند. همچنین در غربالگری ویژه کودکان ۳ تا ۵ ساله نیز ۳۷۵۷ کودک مورد سنجش شنوایی قرار گرفتند که برای ۶۹ کودک مداخلات لازم صورت پذیرفت.

در کنار این غربالگری‌ها کشاورز به طرح‌های آگاهسازی پیشگیری از معلولیت‌ها نیز اشاره کرد و گفت: این طرح‌ها برای ۱۸۰۰ دانش‌آموز پایه دهم و یازدهم و همچنین ۲۸۱۰ سالمند با محوریت خودمراقبتی در سطح استان اجرا شده است.

کشاورز سپس به مأموریت دوم حوزه پیشگیری، یعنی پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی پرداخت و با ابراز خرسندی از نتایج عملکرد بهزیستی در این حوزه، اظهار داشت: اگر امروز دیگر کارتن‌خوابی را در سطح خیابان‌ها و معابر استان نمی‌بینیم این بازتاب عملکرد خوب مراکز درمانی و کاهش آسیب ماست. هر جا که با خط ۱۲۳ تماس گرفته شود، همکاران ما در سریع‌ترین زمان ممکن برای ساماندهی افراد اقدام می‌کنند. او با ذکر خاطره‌ای از تماس رئیس دفتر سازمان بازرسی کل کشور از تهران برای ساماندهی یک کارتن‌خواب در یاسوج، بر جدیت این سازمان در انجام وظایفش تأکید کرد.

وی در تشریح ظرفیت‌های درمانی استان، از وجود ۱۴ کمپ ترک اعتیاد (۱۳ مرکز مردان و ۱ مرکز زنان) خبر داد که ۳ مرکز از آن‌ها تحت عنوان تبصره ۲ ذیل ماده ۱۶، مختص نگهداری و درمان معتادان متجاهر معرفی‌شده از سوی دستگاه قضایی است. همچنین ۵ مرکز کاهش آسیب و ۲ کانکس سیار در گچساران و کهگیلویه فعال هستند که سال گذشته به ۱۲۵۶ نفر خدماتی نظیر ارائه لوازم بهداشتی و آموزش ارائه داده‌اند. دو پناهگاه شبانه (شلتر) نیز وجود دارد که در آن‌ها ۴۴۲ نفر از خدمات اسکان شبانه، شام، صبحانه و لوازم بهداشتی بهره‌مند شده‌اند.

کشاورز یکی از مهم‌ترین حلقه‌های مفقوده در فرایند درمان اعتیاد را توانمندسازی پس از ترک عنوان کرد و گفت: برای نخستین‌بار مرکز توانمندسازی و صیانت و مدیریت مورد در یاسوج راه‌اندازی شده است تا معتادانی که پس از خروج از کمپ‌ها جایی برای رفتن ندارند و خانواده‌ها آن‌ها را نمی‌پذیرند، در این مرکز تحت آموزش‌های حرفه‌ای و صیانت قرار گیرند تا از چرخه بازگشت به اعتیاد جلوگیری شود. در کنار این اقدامات درمان‌مدار، طرح‌های گسترده پیشگیرانه‌ای نیز در استان اجرایی شده که از جمله آن‌ها می‌توان به طرح «خاتم» (خودمراقبتی، تاب‌آوری و مهارت‌آموزی برای زنان و دختران) با پوشش ۱۶۵۱ نفر در ۸۰ گروه آموزشی، طرح مانا (مشارکت اجتماعی نوجوانان) برای ۲۴۸ نوجوان ۱۳ تا ۱۸ ساله در ۱۲ گروه و طرح ماز (مشارکت اجتماعی زنان) برای ۱۰۶ نفر در ۵ گروه اشاره کرد.

بخش دیگری از صحبت‌های مدیرکل بهزیستی به ارائه گزارش عملکرد دو خط ارتباطی حیاتی این سازمان، یعنی خطوط ۱۲۳ (اورژانس اجتماعی) و ۱۴۸۰ (صدای مشاور) اختصاص داشت. او گفت: اورژانس اجتماعی در یک سال گذشته ۴۱۷۶ تماس دریافت کرده است که چهار اولویت اصلی این تماس‌ها به‌ترتیب مربوط به اختلافات خانوادگی (۷۶۹ مورد)، زنان و دختران در معرض آسیب (۶۱۵ مورد)، همسرآزاری (۴۴۶ مورد) و کودک‌آزاری (۳۵۱ مورد) بوده است. سایر موارد مانند افکار خودکشی، زوج‌های متقاضی طلاق، کودکان خیابانی و سالمندآزاری نیز در رده‌های بعدی قرار داشتند. از سوی دیگر خط صدای مشاور (۱۴۸۰) نیز با ثبت ۳۸۴۳ تماس، عمدتاً پاسخگوی مسائل خانوادگی و طلاق (۱۲۶۸ مورد)، مشکلات بین فردی و پیش از ازدواج (۱۰۸۹ مورد) و اختلالات روانی (۶۵۶ مورد) بوده است. وی همچنین از وجود ۲۸ مرکز مشاوره غیردولتی و یک مرکز مشاوره حضوری دولتی در مرکز استان خبر داد.

در بخش پایانی این نشست کشاورز به تشریح راهبرد جدید خود تحت عنوان تمرکززدایی و محله‌محوری پرداخت که به گفته او عامل اصلی کاهش چشمگیر شکایات از بهزیستی و رسیدن آن به صفر بوده است. او توضیح داد که در بدو ورود، با حجم انبوهی از شکایات روبرو بوده و افراد برای کوچک‌ترین درخواستی از اقصی نقاط استان و حتی استان‌های همجوار به مرکز مراجعه می‌کردند که این موضوع علاوه بر تحمیل هزینه و خطرات راه، باعث ازدحام ۳۰ تا ۴۰ نفری روزانه در اداره کل می‌شد. کشاورز راه‌حل این معضل را برگزاری منظم ملاقات‌های مردمی در تمامی شهرها و بخش‌های استان عنوان کرد و گفت: ما ملاقات‌ها را به میان مردم بردیم. هفته گذشته سرفاریاب بودیم و این هفته نیز پیش از خطبه‌های نماز جمعه، میز ارتباطات مردمی را برگزار می‌کنیم. نتیجه این اقدام، کاهش مراجعات روزانه به صفر یا یکی دو نفر بوده است.

کشاورز در تشریح بحث محله‌محوری نیز از برنامه‌ریزی برای ارائه یک بسته کامل خدماتی در محلات آسیب‌خیز و کم‌برخوردار خبر داد و گفت: اولین مقصد ما محله سادات در گچساران خواهد بود که تمامی اجزای خدماتی شامل تیم‌های محب (همیاران سلامت روان)، مراکز حرفه‌آموزی پسران و دختران، خدمات اورژانس اجتماعی و حمایت از تمامی اقشار جامعه هدف از جمله زنان سرپرست خانوار، افراد دارای معلولیت و سالمندان به‌صورت هم‌زمان و متمرکز در آنجا ارائه خواهد شد.

مدیر کل بهزیستی نیز به افتتاح سه مرکز مهر و گفتگو برای سالمندان بالای ۶۰ سال در شهرهای یاسوج، گچساران و دهدشت اشاره کرد که با هدف خروج این قشر از انزوا و ایجاد پیوند بین‌نسلی، خدماتی نظیر تست‌های سلامت جسم و روان، برنامه‌های فرهنگی و مشاوره‌های خودمراقبتی را با همکاری دانشگاه علوم پزشکی و سایر دستگاه‌ها اجرا می‌کنند.